Urgenda jaagt frisse wind aan in opwarmend klimaat

Een donkere dreiging verdringt het zonnetje boven het waterschapshuis in Lelystad. Achter de wolken schijnt gelukkig altijd de zon. Maar daardoor wordt de grond wel heter onder onze voeten, waarschuwt Urgenda-directeur Marjan Minnesma. Ze wil een storm voorkomen. Met opwaaiend stof als het moet.

Tijdens haar bezoek aan de hoofdstad van Flevoland heeft Marjan Minnesma haar elektrische auto keurig in de buurt van een langzame laadpaal geparkeerd. Nu ze hier toch is, wil ze haar tijd graag duurzaam besteden. Daarom neemt ze vanmiddag ook de gelegenheid om dringend te spreken met een gevarieerde groep van communicatiedeskundigen uit Flevoland. Minnesma is directeur van Urgenda, een organisatie die inwoners, overheden en het bedrijfsleven wil stimuleren om dagelijks een gezond leefmilieu voor ogen te houden.
Haar boodschap is duidelijk. Blijf niet te lang met elkaar praten, maar bedenk juist wat je doet. Want we hebben geen moment te verliezen. Het draait hier om de aarde. Onze aarde verkeert in zwaar weer en de voorspellingen zijn somber. “Vier jaar geleden sloot een groot aantal landen samen het klimaatakkoord van Parijs. Daarin werd afgesproken dat de gemiddelde temperatuur op aarde niet meer dan twee graden hoger mocht komen te liggen dan in 1850 het geval was,” weet Minnesma. “Liever nog streven we naar anderhalve graad als limiet. Daarvoor moeten we minder schadelijke stoffen verspreiden. Maar momenteel stoten we ieder jaar alleen maar meer broeikasgassen uit. Daarom koersen we nu af op een temperatuurverschil van drie tot vier graden.”

Vijftien tot twintig jaar
In de komende vijftien tot twintig jaar zal het tij volgens Minnesma toch echt gekeerd moeten worden. “Anders zijn we te laat en overschrijden we allerlei belangrijke grenzen. Dus we kunnen niet de tijd nemen tot 2050, zoals ik minister-president Mark Rutte wel eens hoor beweren. Als je alle schade op dat moment nog ongedaan wilt maken, moet je alle beschikbare landbouwgrond op aarde volplanten met bomen en hopen dat er dan niets meer misgaat. Ondertussen stellen wetenschappers hun klimaatmodellen steeds weer bijstellen, omdat alle ontwikkelingen veel sneller gaan dan ze ooit hadden verwacht. Klimaatverandering is echt een feit gebleken.”

Beklaagdenbankje
Met deze heldere woorden hebben Minnesma en Urgenda de rechterlijke macht in Nederland duidelijk weten te overtuigen. In 2012 kwam de Nederlandse Staat in het beklaagdenbankje terecht, omdat de overheid volgens Urgenda niet genoeg daadkracht toonde bij de bestrijding van broeikasgassen. De organisatie werd meermalen in het gelijk gesteld en vond afgelopen december ook de Hoge Raad aan haar zijde. Het hoogste rechtsorgaan bepaalde dat de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met tenminste 25 procent moet zijn afgenomen.

Provincie Flevoland
De provincie Flevoland neemt hierbij graag haar verantwoordelijkheden ter harte. Niet voor niets bevindt ook gedeputeerde Cora Smelik zich onder de belangstellende toehoorders die zich vanmiddag in de vergaderzaal van het Waterschapshuis hebben verzameld. Samen met haar collega´s in het college van Gedeputeerde Staten geeft zij binnen Flevoland steeds verder vorm aan een duurzame samenleving. In nauw overleg met andere organisaties uit Flevoland maakt medebestuurder Jop Fackeldey bovendien heel concrete afspraken over een Regionale Energie Strategie. Cora Smelik zet zich samen met gedeputeerde Appelman in voor allerlei initiatieven op het gebied van de circulaire economie. Vanuit deze initiatieven bundelen veel betrokken partijen hun krachten om in de komende tijd samen hun duurzame doelen te kunnen bereiken. Want er gloort nog genoeg hoop aan de horizon.

Zonnesteentjes
Daarom laat ook Minnesma zich geen moment ontmoedigen. “We zijn een klein land met een hoge uitstoot, maar er is nog tijd,” benadrukt ze stellig. “Daarvoor moeten we ons organiseren. We hebben leiders nodig die willen werken aan een duurzame wereld, ook al weten ze nog niet precies hoe dat zal gaan. Daarvoor moet je wel anders durven denken. Je kunt mooie strakke zonnepanelen aanleggen op een recht veld, maar laat het licht ook eens van twee kanten komen. Of sla de warmte op in steentjes. Die passen heel mooi in het landschap.”

Wetten en regels
De huidige regelgeving biedt overheden bovendien veel ruimte om nieuwe grenzen te stellen, benadrukt Minnesma. “Binnen Europa zijn al een paar jaar lang heel gerichte regels van kracht over elektromotoren en verlichting bijvoorbeeld. Die normen worden nu niet zozeer gehandhaafd. Toch zou het heel fijn zijn als overheden alleen zaken zouden doen met organisaties die zich aan deze wetten houden. Zo kunnen we met elkaar zeker nog veel goede maatregelen treffen, maar dan moet de noodzaak wel duidelijk zijn.”

Lichtpuntjes
Buiten daalt de avond in. De duisternis heeft alle schone schijn weggenomen. In de omgeving van het waterschapshuis zijn slechts lichtpuntjes overgebleven. Zover het oog reikt.

Geschreven door Gerrit Jan Tempelman

De door Marjan Minnesma gehouden presentatie (PowerPoint) kunt u hier downloaden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *